رشد گفتار و زبان در اوتیسم

رشد گفتار و زبان در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم با تأخیر یا تفاوت‌هایی در الگوهای ارتباطی همراه است. در واقع این کودکان در درک زبان، بیان احساسات و استفاده از کلمات با چالش‌هایی روبرو هستند به همین خاطر بررسی روند رشد گفتار و زبان در این افراد نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و انتخاب روش‌های درمانی مناسب ایفا می‌کند و از همه مهم‌تر در بهبود کیفیت زندگی آن‌ها نیز بسیار موثر است.

چگونگی رشد گفتار و زبان کودکان اوتیسم

رشد گفتار و زبان کودکان اوتیسم با کودکان عادی تفاوت‌هایی دارد چرا که برخی از این کودکان احتمال دارد در سنین پایین هیچ نشانه‌ای از گفتار نداشته باشند یا گفتار آن‌ها با تأخیر ظاهر شود، برخی دیگر کلمات را تکرار (اکولالیا) یا از زبان بدن به‌جای گفتار استفاده کنند. به همین خاطر درک مفاهیم، استفاده از زبان برای برقراری ارتباط و بیان احساسات نیز برای آن‌ها دشوار خواهد بود.

📌 نکته: شدت این مشکلات در هر کودک متفاوت است.

علائم اختلالات گفتار و زبان در کودکان طیف اوتیسم

کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم علائم متنوعی در زمینه گفتار و زبان نشان می‌دهند به همین خاطر شناسایی زودهنگام این علائم، کمک زیادی به شروع درمان مؤثر و بهبود مهارت‌های ارتباطی کودک می‌کند. برخی از مهم‌ترین این علائم به شرح زیر است:

• کودک دیرتر از حد معمول شروع به حرف زدن می‌کند.
• عدم استفاده از زبان برای برقراری ارتباط
• کودک عباراتی را که شنیده بدون درکی از معنای آن مجدد تکرار می‌کند.
• لحن یا آهنگ غیرمعمول در صحبت یعنی صدای یکنواخت یا آهنگ اغراق‌آمیز خواهد داشت.
• مشکل در درک دستورات یا سوالات ساده به گونه‌ای که فهم زبان گفتاری برای آن‌ها دشوار است.
• گفت‌وگو معمولاً یک‌طرفه یا گسسته خواهد بود.
• استفاده محدود یا غیرعادی از حرکات بدن، مانند اشاره یا تماس چشمی برای ارتباط

تفاوت‌های رشد گفتار در کودکان اوتیسم با کودکان عادی

رشد گفتار در کودکان مبتلا به اوتیسم با تأخیر، الگوهای غیرمعمول و گاه عدم گفتار همراه است. در حالی‌ که کودکان عادی مراحل رشد زبانی شان مانند غان‌وغون کردن، بیان کلمات ساده و جمله‌سازی را به‌طور طبیعی طی می‌کنند، اما بسیاری از کودکان اوتیسم دیرتر شروع به حرف زدن کرده یا از روش‌های غیرکلامی برای ارتباط استفاده می‌کنند.

همچنین آن‌ها کلمات را تکرار کرده و لحن یکنواختی را خواهند داشت همچنین این افراد در درک زبان و پاسخ‌دادن به مکالمات با مشکلاتی روبرو هستند. با توجه به تمامی موارد ذکر شده این تفاوت‌ها نشان‌دهنده نیاز به تشخیص زودهنگام و شروع مداخلات تخصصی مثل گفتاردرمانی است.

تکنیک‌های مناسب برای تقویت گفتار در کودکان اوتیسم

برای تقویت مهارت‌های گفتار و زبان در کودکان مبتلا به اوتیسم، استفاده از تکنیک‌های هدفمند و متناسب با نیازهای فردی بسیار مؤثر است. برخی از مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

گفتاردرمانی تخصصی

گفتاردرمانگر با استفاده از تکنیک‌های مختلف مانند آموزش تنفس صحیح، تقویت مهارت‌های زبانی و کمک به حل مشکلات گفتاری مهارت‌های ارتباطی کودک را بهبود می‌بخشند. توجه داشته باشید که گفتار درمانی در کودکان اوتیسم به‌طور خاص برای هر کودک بر اساس نیازهای فردی طراحی شده تا موثرترین نتیجه را به همراه داشته باشد.

استفاده از تصاویر و وسایل کمک‌آموزشی

در این روش از کارت‌های تصویری برای آموزش واژگان، جملات و ارتباطات روزمره استفاده می‌شود، این تکنیک به کودکان کمک می‌کند تا از طریق تصاویر معنای کلمات را درک کرده و ارتباطات مؤثری برقرار کنند، این روش به‌ویژه زمانی که گفتار کودک محدود می‌تواند بسیار موثر باشد.

تکرار و تقویت مثبت

این روش شامل تشویق کودک در صورت تلاش برای بیان کلمات یا جملات است هر بار که کودک به‌درستی کلمه‌ای را می‌گوید یا سعی می‌کند ارتباط برقرار کند، با تشویق و تقویت مثبت، اعتماد به نفس او افزایش یافته و مهارت‌های گفتاری‌اش تقویت می‌شود.

بازی‌های کلامی و تعاملی

بازی‌های تخیلی یا بازی‌های نوبت‌گیری می‌تواند به کودک کمک کند تا مهارت‌های ارتباطی مانند گفت‌وگو، درخواست کردن و پاسخ دادن را تمرین کند در واقع این روش به‌طور غیرمستقیم کودک را به استفاده از زبان تشویق می‌کند.

افزایش تماس چشمی و توجه اشتراکی

ایجاد ارتباط چشمی حین صحبت کردن و جلب توجه کودک به موضوعات مشترک باعث تقویت مهارت‌های ارتباطی می‌شود. این روش به کودک کمک می‌کند تا از طریق توجه به الگوهای اجتماعی و کلامی مهارت‌های زبان‌شناختی خود را بهبود ببخشد.

مدل‌سازی گفتاری

والدین و مربیان باید با استفاده از جملات ساده و واضح، مدل گفتاری مناسب برای کودک فراهم کنند. این کار باعث می‌شود کودک در تعاملات روزمره از این مدل‌ها استفاده کرده و یاد بگیرد که چگونه از کلمات و جملات به‌درستی استفاده کند.

آموزش زبان از طریق موسیقی

آهنگ‌ها و موسیقی می‌توانند به کودکان کمک کنند تا واژگان جدید را به‌خاطر بسپارند و تلفظ کلمات را به‌طور طبیعی یاد بگیرند. این تکنیک به دلیل داشتن ریتم یادگیری را جذاب‌تر کرده و به کودک انگیزه می‌دهد.

هر یک از روش‌های نام برده لازم است تا توسط بهترین مرکز کاردرمانی در اهواز انجام داده شود. برای دریافت نوبت مشاوره از کاردرمانی دکتر وحید بیاتی با شماره ۰۹۹۱۸۲۹۲۲۵۴ – ۰۹۳۸۹۴۱۴۳۹۵ تماس حاصل نمایید.

سوالات متداول

در نهایت…

رشد گفتار و زبان در کودکان مبتلا به اوتیسم به توجه و مداخلات ویژه نیاز دارد. با استفاده از تکنیک‌های مؤثر مانند گفتاردرمانی، استفاده از تصاویر، تکرار مثبت و بازی‌های تعاملی، می‌توان مهارت‌های ارتباطی کودکان را تقویت کرد. از آنجا که هر کودک نیازهای خاص خود را دارد ایجاد برنامه‌های درمانی فردی و مستمر برای بهبود گفتار و زبان اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی کودک کمک کند.