چه کودکانی نمی توانند در مدارس عادی تحصیل کنند و باید به مدرسه استثنایی بروند؟ این یکی از سوالات متداول والدین نگرانی است که فرزند آن ها از انواع مشکلات و اختلالات ذهنی یا جسمی رنج می برد. کودکانی که به مدارس استثنایی میروند، معمولا نیازهای آموزشی و یا تواناییهای خاصی دارند که نیازمند توجه ویژهای هستند. این دسته از کودکان شامل افراد با ناتوانیهای جسمی یا حسی، ناتوانیهای یادگیری، اختلالات توجه و تمرکز، اختلالات رفتاری، اختلالات طیف اتیسم و سایر اختلالات روانی و رفتاری است.
منظور از کودکان استثنایی چیست؟
زمانی که ضریب هوشی کودکان بیشتر از حد نرمال و یا کمتر از آن باشد، کودک در دسته دانش آموزان استثنایی قرار می گیرد. ضریب هوشی نرمال امروزه در بازه 70 الی 120 قرار دارد. آن دسته از دانش آموزانی که ضریب هوشی بالایی دارند به مدارس تیزهوشان معرفی می شوند. آن دسته از دانش آموزانی که ضریب هوشی آن ها 70 یا کمتر از آن است، ارزیابی می شوند و به مدارس استثنایی می روند. همچنین در این ارزیابی ها علائم تاخیر ذهنی در کودکان مورد بررسی قرار میگیرد.
در این مقاله به آن دسته از دانش آموزانی اشاره خواهیم کرد که به علت ضریب هوشی پایین نیاز به آموزش ها ویژه ای دارند.

کودکان با چه معیار هایی به مدرسه استثنایی می روند؟
هدف اصلی مدارس استثنایی، ایجاد یک محیط آموزشی مناسب است که به کودکان این امکان را میدهد تا بهترین سطح توانمندیها و استعدادهای خود را به دست آورند و در زمینههای مختلف توسعه یابند. این مدارس برنامههای آموزشی خاصی دارند که به نیازهای ویژه هر کودک پاسخ میدهد و تلاش میکنند تا با استفاده از روشهای آموزشی مناسب، مشکلات آموزشی را برطرف کرده و کودکان را در مسیر تحصیلی خود یاری کنند.
کودکانی که تفاوت های مشخصی با دیگر دانش آموزان دارند، با مشورت کاردرمانگر و مربیان آموزشی و نیز پس از بررسی های بالینی، در مدارس ابتدایی مشغول به تحصیل می شوند. معیار های مختلفی برای انتخاب دانش آموز برای مدارس استثنایی وجود دارد که یکی از اصلی ترین آن ها ضریب هوشی است.
معیار ضریب هوشی برای ورود به مدارس استثنایی
یکی از معیار های لازم برای سنجش اینکه آیا دانش آموزان به مدرسه استثنایی میروند یا خیر معیار ضریب هوشی است. دانش آموزانی که بهره هوشی آن ها پایین تر از حد نرمال است، به عنوان دانش آموزان کم توان ذهنی شناخته می شوند. از این رو نیاز دارند تا در مدارس استثنایی درس بخوانند. مادامی که سطح ضریب هوشی کودک پایین تر از معیار استاندارد است، او برای تحصیل در مدارس استثنایی انتخاب می شود.
- برای ثبت نام در این مدارس اصل شناسنامه، کارت ملی، پرونده آمادگی تحصیلی و سنجش سلامت جسمانی و همچنین کاربرگ های تشخیصی بررسی می شود.
- همچنین برای ورود به مقاطع پیش دبستانی و دبستان آزمون هایی برای سنجش بهره هوشی گرفته می شود. حداقل نمره لازم برای کسب نمره قبولی در این آزمون ها جهت ورود به مدارس عادی نمره 70 است.
چرا مدرسه استثنایی برای دانش آموزان مفید است؟
در ادامه به اصلی ترین مزایای مدرسه استثنایی برای کودکان توانخواه اشاره خواهیم کرد:
معمولا این دانشآموزان نیازهایی دارند که در یک کلاس معمولی نمیتوان آنها را برآورده کرد. محیط های آموزشی، رویکردهای آموزشی و برنامه های درسی ممکن است برای حمایت از آنها نیاز به تطبیق داشته باشند. این رویکرد مناسب معمولا در آموزش عمومی ارائه نمی شود. به همین دلیل مدرسه استثنایی برای کودکان مبتلا به این اختلالات میتواند مفید باشد.
کودکان استثنایی با سرعتهای متفاوتی پیشرفت میکنند و راههای متفاوتی برای یادگیری دارند. هنگام برنامه ریزی دروس، معلم فرزند شما با بررسی دقیق نحوه سازماندهی درس، کلاس، کتاب و مطالب خود، این موضوع را در نظر می گیرد. این امکان تنها در مدرسه استثنایی برای فرزند شما آماده می شود تا بتواند این آموزش ها را فرا بگیرد.
نوع مدرسه استثنایی و برنامههای آموزشی ممکن است بسته به نیازهای ویژه هر کودک متفاوت باشد. برخی از کودکان ممکن است در مدارس تخصصی برای یادگیری مهارتهای اجتماعی و تواناییهای زندگی مستقل تحت آموزش قرار بگیرند، در حالی که دیگران ممکن است به دلیل ناتوانیهای جسمی خود نیازمند پشتیبانی ویژهای باشند.
✅ علائم نقص توجه در دانش آموزان

کاردرمانی همزمان با تحصیل در مدارس عادی
کاردرمانی کودکان توانخواه به پیشرفت تحصیلی و کنترل اختلال آن ها کمک می کند. به همین دلیل لازم است علاوه بر اینکه کودک در مدارس استثنایی تحصیل می کند، جلسات کاردرمانی نیز دنبال شود. کاردرمانگر با به کارگیری تکنیک های جدید روز دنیا به کودکان کم توان جسمی و ذهنی کمک می کند در آینده زندگی بهتری داشته باشند.
سخن آخر
مدارس استثنایی این امکان را برای دانش آموزان استثنایی فراهم می کند که آن ها نیز درس بخوانند و آموزش ببینند.
دانش آموزان استثنایی ممکن است مشکلات یادگیری، رفتاری، عاطفی یا اجتماعی داشته باشند. کنترل رفتار عاطفی و اجتماعی شدن از جمله مهارت هایی است که نیاز به آموزش دارد.
دانش آموزان استثنایی بیشتر از دانش آموزان عادی نیازمند آموزش هستند. به همین دلیل است که والدین باید این مورد را جدی بگیرند. برای این مورد می توانید با یک کاردرمانگر با تجربه در این زمینه مشورت کنید.